Ona tili · DTM

Chiziqcha bilan yoziladigan so‘zlar qatorini belgilang.

Quyidagi gapda ko‘p nuqta o‘rniga qaysi so‘zni qo‘yish uslubiy jihatdan to‘g‘ri hisoblanadi? Mustaqillik sharofati bilan yurtimizda ko‘plab chiroyli bog‘lar . . .

Biz. . . birov. . . uyi. . . mehmon kelsa, yon qo‘shnisi, albatta, un. . . xabar oladi. Ushbu gapda nuqtalar o‘rnida qaysi kelishik qo‘shimchasini qo‘llab bo‘lmaydi?

Qaysi gapda qo‘shimcha qo‘shilishi bilan bog‘liq imloviy xatolik mavjud?

Qaysi gapda ajratib ko‘rsatilgan so‘z ko‘chma ma’noda qo‘llanmagan?

Xato yozilgan so‘zlar qatorini toping.

Tog‘lar qo‘ynidadir mening qishlog‘im, Cho‘qqilari osha ko‘rinar olam. Ushbu she’riy parchadagi kesim(lar)ni toping.

Qaysi gapda tinish belgisi bilan bog‘liq xatolik mavjud emas?

Qaysi javobda payt bildiruvchi ravishlar qatori berilgan?

Qaysi gapda o‘zaro ma’nodosh so‘zlar ishtirok etgan?

Tenglamani yeching: \( \frac{7}{8} - x = \frac{9}{10} + x \)

Rasmdagi ma’lumotlardan foydalanib baliq uzunligining necha foizi havoda ekanligini aniqlang.

Arqon 2:3 nisbatda ikki bo‘lakka bo‘lindi. Kichik bo‘lakning uzunligi 12 metr bo‘lsa, dastlab (bo‘linmagan) arqonning uzunligi necha metr bo‘lgan?

Hisoblang: \(11^{\frac{2}{3}} \cdot 11^{\frac{4}{3}} \cdot 11^{\frac{5}{6}} \cdot 11^{\frac{7}{6}}\)

Rasmda berilgan uchburchakning perimetrini toping.

Oilada 4 kishi bor. Ulardan har birining tug‘ilgan kunida qolganlarining har biri bittadan sovg‘a berishadi. Bir yilda bu oilada (tug‘ilgan kun uchun yig‘ilgan) jami sovg‘alar soni eng ko‘pi bilan nechta bo‘ladi?

Kubning qirrasi 5 dm bo‘lsa, hajmini (dm³) toping.

Quyidagilardan qaysi biri to‘g‘ri?

Hisoblang: \(2 \cdot (18 - 6) + 3 \cdot (9 - 12)\)

Quyidagi tengliklardan qaysi biri to‘g‘ri?

VII asrda Movarounnahrga harbiy yurishlarini boshlagan xalqlarni toping.

1186-yilda butunlay tugatilgan davlatni toping.

1864-yil M.Chernyayev qaysi shaharni egallash uchun olib borgan birinchi harakatida mag‘lubiyatga uchragan?

Quyida sanab o‘tilgan siyosiy arboblardan qaysi biri O‘zbekiston Kompartiyasi Markaziy Komitetining birinchi sekretari vazifasida faoliyat yuritmagan?

O‘zbekiston Respublikasida 1995-yilda tashkil etilgan siyosiy partiyani toping.

Buxoro xonligida xon va shahzodalar o‘rtasidagi munosabatlar masalasi bilan qaysi mansabdagi amaldor shug‘ullangan?

Shohruxbiy vafotidan keyin Qo‘qon xonligi taxtiga o‘tirgan shaxsni aniqlang.

Shohrux 1409-yilda kimni Movarounnahr va Turkistonga hokim qilib tayinlagan?

Kushon davlatida qaysi hukmdor hukmronligi davrida poytaxt Baqtriyadan Peshovar (hozirgi Pokiston) ga ko‘chirilgan?

Xiva xonligida yerni ijaraga olib, hosilning teng yarmiga ishlovchilar qanday atalgan?

Erkakning otasi daltonizm bo‘yicha sog‘, onasi esa daltonizm bilan kasallangan. Shu erkak somatik hujayrasining mitoz sikli telofazasining sitokinezidan so‘ng hujayradagi d (I), D (II) allellari sonini aniqlang.

Qaysi javobda to‘g‘ri ma’lumot keltirilgan?

RNK polimeraza fermenti ta’sirida sintezlangan nuklein kislota tarkibidagi guanin nukleotidi matritsa vazifasini bajargan zanjirdagi timindan 42 taga, adenindan 10 taga kam, guanindan esa 8 taga ko‘pligi aniqlandi. Agar i-RNK tarkibida 102 ta sitozin borligi ma’lum bo‘lsa, DNK qo‘sh zanjiri tarkibidagi sitozin nukleotidlari sonini aniqlang.

Qaysi javobda ko‘p hujayrali suvo‘t (a), prokarriot organizm (b), zamburug‘ (c) berilgan?

Dengiz tulkisining nafas olish organiga xos xususiyatlarni aniqlang.

Ekologik piramida qoidasiga asoslanib 70 kg o‘simlikni iste’mol qilgan bizon massasi qanchaga oshganligini (kg) aniqlang. (Bizonning biomassasi o‘simlikning 40 % quruq moddasi massasi hisobiga ortadi.)

Genetik kod jadvalida triptofan - UGG, valin - GUU, leysin - UUA, treonin - ACC kodonlar yordamida ifodalansa, quyidagi t-RNK qaysi aminokislotani translatsiya joyiga tashib keltirishini aniqlang. UGG

Qora qarag‘ay va zuhrasochga xos bo‘lgan umumiy tushunchalarni aniqlang.

Quyidagi rasmda akula, ixtiozavrlar va delfin tasvirlangan. Ushbu rasmga mos keluvchi javobni aniqlang.

Atavizm hodisasiga misol berilgan javobni aniqlang.

Quyida berilgan hayvonlarning biosferadagi yashash muhitini aniqlang: a) karakatitsa; b) zaxkash; c) ko‘rsichqon

Odamda murtak varaqasining ektodermasidan rivojlanuvchi tuzilmalar ko‘rsatilgan javobni aniqlang.

Nuqtalar o‘rniga mos keluvchi javobni belgilang. Bakteriofagda . . . bo‘ladi.

Odamda qaysi kasallikni bakteriya keltirib chiqaradi?

Ituzumdoshlar oilasi (a), shuvoq turkumi (b), qizil suvo‘tlar bo‘limi (c), lolasimonlar sinfi (d) ga mansub o‘simliklarni aniqlang.

Qaysi xususiyatlar yo‘sinlarning gametofiti uchun xos?

O‘pkadan chiqadigan havoning eng ko‘p miqdori, ya’ni nafas, rezerv nafas olish va nafas chiqarish havosi birgalikda . . . tashkil qiladi. Uning sig‘imi odatda 3500 ml ga teng bo‘ladi.

Quyidagi sxemada funariya yo‘sinining hayot sikli ifodalangan bo‘lib, X ni aniqlang. (rizoid → spora → sporangiy-band → X → arh egoniy va anteridiy → poya-barg)

Moslanish shakllari to‘g‘ri ko‘rsatilgan javobni aniqlang: 1) uzoq vaqt suv ostida bo‘ladigan tulenlar qonida mioglobin ishtiroki; 2) kallima kapalagining qanotlari bargga o‘xshash; 3) Amerika som balig‘i chavoqlari tuxumlarini qorin tomonga yopishtirib yurishi.

Jadvalning qaysi qatorlarida gormonlar, ularni ishlab chiqaradigan ichki sekretsiya bezlari va gormonlar funksiyalari bir-biriga muvofiq tarzda berilgan? (1 Insulin — Buyrak usti bezining po‘stloq qismi — Oqsil va uglevod almashinuvini boshqaradi; 2 Adrenalin — Buyrak usti bezining mag‘iz qismi — Arterial qon bosimini tushiradi; 3 Estrogen — Buyrak usti bezining po‘stloq qismi — Ayollarda jinsiy bezlar funksiyasini kuchaytiradi; 4 Timozin — Ayrisimon bez — Bolalarda jinsiy bezlar funksiyasini susaytiradi; 5 Vazo-pressin — Epifiz — Qon tomirlarini kengaytiradi; 6 Melatonin — Epifiz — Pigment almashinuvini boshqaradi)

Jadvaldagi noma’lum X o‘rniga mos keluvchi javobni aniqlang. (Sinf: Magnoliyasimon; Oila: X; Tur: kanop; Sinf: Lolasimon; Oila: piyozdoshlar; Tur: qum piyoz)

Shakli o‘zgargan barglarni aniqlang.

Kuropatkada mitozning profaza (a) va korsakda anafaza (b) davri uchun xos bo‘lgan xususiyatlarni aniqlang.

Qorabayir va Plimutrok zotlari uchun umumiy bo‘lgan ma’lumotlarni belgilang.

Karam o‘simligiga xos xususiyatlarni aniqlang.

"Biologiya" atamasini fanga kiritgan olimlarni aniqlang.

Umurtqasiz (a) va umurtqali (b) konsument organizmlarni aniqlang.

Qaysi javobda bakra baliq haqida to‘g‘ri ma’lumot keltirilgan?

Na2SO4 tarkibida ion bog‘lanish qaysi atomlar o‘rtasida yuzaga keladi?

Quyidagi 2 ta bir-biridan mustaqil reaksiyalar zanjirlaridagi X1 oksid, X2 o‘rta tuz, Z3 uglevodorod, Z4 esa molekulasida 1 ta azot atomi mavjud bo‘lgan modda ekanligi ma’lum bo‘lsa, X1 va Z3 moddalarning nisbiy molekulyar massalari yig‘indisini aniqlang.

Noma’lum aldegid namunasi teng ikki qismga bo‘lindi. Aldegidning birinchi qismi mis (II)-gidroksid bilan reaksiyaga kirishishi natijasida 28,8 g qizil cho‘kma va ma’lum miqdorda karbon kislota hosil bo‘ldi. Aldegidning ikkinchi qismi vodorod bilan qaytarilganda 12 g spirt hosil bo‘ldi. Aldegiddan olingan karbon kislota va spirt o‘zaro (H+ ishtirokida) reaksiyaga kirishganda hosil bo‘lgan moddaning massasini va kimyoviy formulasini toping.

To‘kilgan simobni tezda zararsizlantirishning oddiy usullaridan biri − bu simob to‘kilgan joyga yod eritmasini sepish (2Hg + I2 = Hg2I2). 4,02 g simobni zararsizlantirish uchun necha gramm 5 %li yod eritmasi kerak? (Ar(Hg)=201)

Massasi 16,8 g bo‘lgan noma’lum alken yetarli miqdordagi kaliy permanganatning suvli eritmasi bilan oksidlanganda 1/5 mol cho‘kma hosil bo‘ldi. Reaksiya natijasida hosil bo‘lgan organik moddani aniqlang.

Doimiy tok manbaiga ketma-ket ulangan AgNO3, CuSO4 va AuCl3 larning mo‘l eritmalari orqali 300 minut davomida kuchi 5,36 A bo‘lgan tok o‘tkazildi. Katodlarda hosil bo‘lgan metallarning massalarini (g) aniqlang (inert elektrod).

Hajmi 2 litr bo‘lgan eritmadagi kationning modda miqdori 1,2 mol, anionning konsentratsiyasi esa 0,6 mol/l. Eritmaga tushirilgan lakmus indikatori qizil rangga kirganligi ma’lum bo‘lsa, eritmadagi erigan moddani aniqlang (αerigan modda = 100 %; suvning dissotsiatsiyalanishi hisobga olinmasin).

56 g polietilen (−CH2 −CH2−)20000 necha mol?

17,6 g to‘yingan bir asosli karbon kislota tarkibida m(C +H)/m(O)=1,75 bo‘lsa, ushbu kislota na’munasi metanol bilan to‘liq ta’sirlashib (H+ ishtirokida) necha gramm murakkab efir hosil qiladi?

X(g) ↔ Y(g) + Z(g) reaksiya tenglamasi bo‘yicha muvozanat holatidagi X moddaning konsentratsiyasi 2 mol/l bo‘lsa, X moddaning dastlabki konsentratsiyasini (mol/l) aniqlang. (KM=0,5)

KOH va H4P2O7 reaksiyasi natijasida jami necha xil tuz hosil bo‘lishi mumkin?

Zichliklari 0,5 g/ml va 1,5 g/ml bo‘lgan eritmalar aralashtirilganda 0,7 kg (ρ=0,7 g/ml) bo‘lgan eritma olindi. Dastlabki eritmalar hajmini (litr) aniqlang (zichlik nisbiy olingan).

Quyidagi moddalardan qaysilarining tarkibida 2,5·NA ta kislorod atomi bo‘ladi? 1) 49 g H2SO4; 2) 31,5 g HNO3; 3) 54 g N2O5; 4) 1 mol HOCN; 5) 27 g H2O; 6) 1,25 mol CO2.

0,02 mol noma’lum alkan kislorodda to‘liq yondirildi. Bu jarayonda oksidlovchi qaytaruvchidan 1·NA ta elektron olgan bo‘lsa, alkanni aniqlang.

X mol CaC2 va 4,2 mol Ca dan iborat aralashma suvga solindi. Hosil bo‘lgan gazlar aralashmasi katalizator ishtirokida barcha gidrogenlanish reaksiyalari tugagunicha qizdirildi. Natijada noma’lum gaz va vodoroddan iborat (gazlar massalarining nisbati mos ravishda 10:1) gazlar aralashmasi hosil bo‘ldi. CaC2 va Ca aralashmasining massasini (g) aniqlang.

232 g AgNO3 eritmasi tuz tugaguncha elektroliz qilinganda eritma massasi 10 % ga kamaydi. Ajralgan gaz hajmini (l, n.sh.) aniqlang (inert elektrod).

CnH2n+2O formulaga mos keladigan moddalarni toping.

50 ml propen va propan aralashmasiga 20 ml vodorod qo‘shib ma’lum sharoitda Ni katalizatori ustidan o‘tkazildi. Gidrogenlanish reaksiyasi to‘liq sodir bo‘lgach, gazlar aralashmasining hajmi 60 ml ni tashkil etdi. Barcha o‘lchashlar bir xil sharoitda amalga oshirilgan bo‘lsa, dastlabki alkanning hajmini (ml) toping.

Ushbu sxemadagi Z moddani aniqlang. Pb(NO3)2 → PbO2 + NO2 + O2 PbO2 + CO → PbO + CO2 PbO + C → Pb + CO2

2,3,3-trimetilpentanni necha xil alkenni gidrogenlab olish mumkin? (alkan va alkenning asosiy zanjiridagi uglerod atomlari soni teng)

X+ kationidagi elektronlar soni Mn2+ kationidagi elektronlar sonidan 2,3 marta kam bo‘lsa, X elementni aniqlang.

Qaysi metall xlorid kislota bilan ta’sirlashganda vodorodni siqib chiqaradi?

Rasmda ko‘rsatilgan A moddaning metall nitratligini bilgan holda, hosil bo‘lgan B moddani aniqlang. (Moddalarning rangi va shakli tabiiy emas.) A → B + O2 A)kaliy oksidi B)kaliy gidroksid C)kaliy nitrit D)kaliy peroksid

Apatit, gips, marmar tarkibiga kiruvchi metallni aniqlang.

40 g kaliy nitrat 360 g suvda eritilganda hosil bo‘lgan eritmaning konsentratsiyasini (%) toping.

Metanol sanoatda is gazi va vodoroddan sintez qilib olinadi. 2/5 mol metanol olish uchun necha litr (n.sh.) gazlar aralashmasi reaksiyaga kirishishi kerak? CO + 2H2 → CH3OH

Berilgan reaksiyalar asosida B moddani aniqlang. A + B → X (t°, Ni) CuO + A → Cu + H2O CH3COOCH3 + NaOH → X + CH3COONa

A va B atomlaridan hosil bo‘lgan A2B3 va A2B5 birikmalaridan 0,01 moldan olinganda massalari mos ravishda 1,1 g va 1,42 g bo‘lsa, A va B ning nisbiy atom massalarini aniqlang.

Sxemaning quyi yacheykalariga mos keluvchi qiymatlar (a, b, c) to‘g‘ri ko‘rsatilgan javob variantini tanlang. a = etilpropilketon molekulasidagi uglerod atomlarining soni b = etilpropilketon molekulasidagi vodorod atomlarining soni c = etilpropilketon molekulasidagi uglerod atomlarining oksidlanish darajalari yig‘indisi

Jadvalning qaysi qator(lar)ida noto‘g‘ri ma’lumotlar keltirilgan? 1. Eritmaning konsentratsiyasi: konsentratsiyani kamaytirish (ya’ni suv qo‘shish) gidroliz reaksiyasini sekinlashtiradi. 2. Harorat: haroratni kamaytirish gidroliz reaksiyasini tezlashtiradi. 3. Eritmaning muhiti: eritma muhitiga nisbatan teskari muhitga ega bo‘lgan modda qo‘shish gidroliz reaksiyasini sekinlashtiradi.